W ostatnich czasach dość głośno jest w prasie popularnej o probiotykach – dobrych bakteriach, niezliczonej liczbie mieszkańców naszego układu pokarmowego. Wiemy, że są potrzebne, wiemy że warto o nie dbać, ale czy zdajemy sobie sprawę na jak dużo spraw mają wpływ zamieszkujące nas mikroorganizmy?

Niniejszy artykuł poświęcony jest dobroczynnej roli bakterii probiotycznych w naszym organizmie i negatywnym skutkom jakie mogą przynieść ich niedobory.

 

PROBIOTYKI pełnią wielorakie funkcje w organizmie i dają korzyści, które ustalono w oparciu o dowody naukowe:

• są bezpośrednim producentem witamin z grupy B,
• obniżają poziom złego cholesterolu frakcji LDL we krwi,
• wpływają na utrzymanie odpowiedniej kwasowości jelita, co hamuje rozwój niekorzystnej mikroflory oraz następuje lepsze wchłanianie wapnia, żelaza i cynku,
• poprawiają ruchy robaczkowe jelit, a w konsekwencji polepszają przemianę materii,
• pomagają w zwalczaniu wrzodów żołądka,
• uśmierzają ból podczas ataku grzybicy pochwowej, spowodowanej stosowaniem serii antybiotyków,
• stymulują układ immunologiczny poprzez zdolność adhezji (przylegania) do śluzówki jelita, co zmniejsza zdolność oddziaływania patogenów na śluzówkę,
• produkują naturalne przeciwciała,
• łagodzą objawy nietolerancji laktozy, która występuje na skutek braku rozkładającego laktozę enzymu ß-galaktozydazy,
• zapobiegają powstawaniu nowotworów. Bakterie gnilne i fekalne znajdujące się w jelicie grubym wytwarzają substancje toksyczne, w tym kancerogenne. Badania wykazały, że podczas regularnego przyjmowania probiotyków,  rakotwórcze działanie tych złych bakterii w jelicie grubym zostaje zahamowane,
• zapobiegają zakażeniom jelitowym – hamowanie rozwoju patogennych (chorobotwórczych) mikroorganizmów,
• poprawiają florę bakteryjną po biegunce poantybiotykowej i po biegunkach wywołanych zatruciami pokarmowymi po np. urlopie w krajach afrykańskich („zemsta Faraona”),

• obniżają pH w jelitach,
• pobudzają system odpornościowy od obrony przed infekcjami,
• regulują pracę jelit,
• zmniejszenie częstości występowania lub ciężkości infekcji żołądkowo-jelitowych,
• poprawiają funkcjonowania układu odpornościowego,
• niektóre z nich mogą wytwarzać substancje o działaniu zwalczającym drobnoustroje, niektóre współzawodniczą z bakteriami chorobotwórczymi o substancje odżywcze albo o wiązanie receptorów w ścianach jelit, wreszcie niektóre mają zdolność modulowania funkcjonowania układu immunologicznego gospodarza,
• dowiedziono że probiotyki skracają czas trwania biegunki, zwłaszcza wirusowej, średnio o jedną, do półtorej doby,
• zmniejszają ryzyko wystąpienia biegunki poantybiotykowej nawet o 70%,
• pomagają w leczeniu jelita nadwrażliwego,
• zapobiegają biegunkom wewnątrzszpitalnym, w tym zwłaszcza rotawirusowym.

 

Choroby zapalne jelit, do których należą wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna, objawiają się ciężkimi biegunkami, wymiotami i bólami brzucha. Są one spowodowane nieprawidłową odpowiedzią układu odpornościowego między innymi na niektóre bakterie znajdujące się w przewodzie pokarmowym, co powoduje zapalenie jelit. Zlecone przez Unie Europejską badanie PROEUHEALTH wykazały, że niektóre bakterie probiotyczne, a zwłaszcza wybrane szczepy Lactococcus i Lactobacillus, mogą zapobiegać wystąpieniu stanu zapalnego.

Badania PROEUHEALTH wykazały również, że określone szczepy Lactobacillus zmniejszają ilość złych bakterii Helicobacter pylori, jak i Salmonella typhimurium, których namnażanie się jest często bezpośrednią przyczyną zapalenia żołądka, owrzodzeń żołądka, a nawet raka żołądka oraz biegunek infekcyjnych.

 

Konkretne szczepy bakterii probiotycznych maja również konkretne zastosowania:

Najczęściej używane szczepy pałeczki kwasu mlekowego to:

• Lactobacillus casei ssp. rhamnosus,
• Lactobacillus casei ssp Shirota,
• Lactobacillus rhamnosus,
• Lactobacillus plantarum.

 

Bakterie Lactobacillus zasiedlają mikroflorę jamy ustnej, układu pokarmowego, a także moczowo-płciowego. Są powszechnie stosowane do fermentacji mleka. Dlatego znaleźć ją można w zsiadłym mleku. Pałeczki kwasu mlekowego obniżają pH w przewodzie pokarmowym, co sprawia, że mikroorganizmy chorobotwórcze są eliminowane.

Inne działania bakterii Lactobacillus to:

• poprawa trawienia białka,
• poprawa trawienia tłuszczów,
• poprawa wchłaniania fosforu, wapnia i żelaza,
• synteza witamin z grupy B i witaminy K,
• pobudzenie układu odpornościowego.

 

Zaleca się spożywanie produktów zawierających pałeczki kwasu mlekowego w następujących sytuacjach:

• antybiotykoterapia,
• biegunka po antybiotykach (zdarza się w 5-25 proc. antybiotykoterapii),
• biegunka podróżnych,
• ostra biegunka,
• zatrucie pokarmowe,
• antykoncepcja doustna,
• długotrwały stres,
• nawrotowe zapalenie jelit.

 Bifidobakterie

Bifidobakterie to kolejny rodzaj bakterii probiotycznych, który pojawia się na opakowaniach produktów osłonowych. Najbardziej znane szczepy bifidobakterii to:

• Bifidobacterium lactis,
• Bifidobacterium longum,
• Bifidobacterium infantis.

 

Bifidobakterie są zalecane przy:

• biegunkach, także profilaktycznie,
• zakaźnych chorobach układu pokarmowego,
• alergiach pokarmowych.

 

Więcej o probiotykach TUTAJ.